Wat is een kraanopstelling?
Een kraanopstelling is het voorbereiden en vastzetten van lasten voordat ze met een kraan worden gehesen. Dit omvat het kiezen van het juiste materiaal, het correct bevestigen ervan aan de last en ervoor zorgen dat alles in balans en stabiel is voordat het hijsen begint.
Soorten kranen voor hijswerk
Het belangrijkste doel van een kraanopstelling is zwaar materieel en materialen veilig te vervoeren naar de plekken waar werknemers ze nodig hebben.
Bij hijswerk worden vaak verschillende soorten kranen gebruikt:
- Mobiele kranen – Deze veelzijdige machines hebben wielen of rupsbanden, zodat ze zich over bouwplaatsen kunnen verplaatsen.
- Torenkranen – Deze hoge constructies worden doorgaans op bouwplaatsen gebruikt. Ze staan op een vaste plek, maar bieden een groot bereik en kunnen hoog reiken, wat ze geschikt maakt voor de bouw.
- Bovenloopkranen – Deze kranen zijn te vinden in fabrieken en magazijnen en bewegen over rails aan het plafond.
- Kraanwagens – Dit zijn in feite vrachtwagens met een kleine kraan erop, ideaal voor lichtere lasten en werk waarbij mobiliteit nodig is.
Veelgebruikt hijsmateriaal
Dit materiaal gebruik je regelmatig:
Hijsbanden – Hijsbanden zijn gemaakt van staalkabel, ketting of synthetisch materiaal en worden om lasten geslagen om hijspunten te creëren:
- Staalkabelstroppen: sterk en slijtvast
- Kettingen: duurzaam voor ruwe of hete lasten
- Synthetische hijsbanden: lichter en beschadigen kwetsbare lasten niet
Sluitingen – Deze U-vormige metalen onderdelen met een verwijderbare pen verbinden hijsbanden met haken en ander hijsmateriaal.
Haken – Haken vormen het verbindingspunt tussen de kraan en het hijsmateriaal en zijn voorzien van veiligheidskleppen die voorkomen dat lasten losschieten.
Evenaarbalken – Bij het hijsen van lange voorwerpen verdelen deze horizontale balken het gewicht gelijkmatig en zorgen ze voor stabiliteit.
Veiligheidsnormen voor kraanopstellingen
OSHA-voorschriften voor kraanopstellingen
De Occupational Safety and Health Administration stelt specifieke eisen aan hijswerk met kranen. Volgens norm 1926.251 moet al het hijsmateriaal vóór elke dienst en zo nodig tijdens het gebruik worden geïnspecteerd om de veiligheid te waarborgen.
OSHA verbiedt schokbelastingen, omdat die materieel kunnen beschadigen en ongelukken kunnen veroorzaken. Houd alle werknemers uit de buurt van hangende lasten en plaats nooit handen of vingers tussen een hijsband en de last terwijl je deze aanspant.
Voor staalconstructiewerkzaamheden schrijft OSHA-norm 1926.753 voor dat een bevoegd persoon de kranen vóór elke dienst visueel inspecteert.
Richtlijnen voor draagvermogen
Bij het aanslaan van een kraanlast mag je het opgegeven draagvermogen van het materieel nooit overschrijden. Je hijssysteem heeft gewichtslimieten die je strikt moet naleven.
Belangrijke aandachtspunten voor het draagvermogen:
- Controleer de specificaties van de fabrikant voor al het hijsmateriaal
- Houd rekening met het gewicht van zowel de last als het hijsmateriaal
- Houd rekening met omgevingsfactoren, zoals wind, die de stabiliteit kunnen beïnvloeden
- Pas de berekening aan voor de hoek van de hijsbanden, want een schuine aanslag verlaagt het draagvermogen
Trek een hijsband nooit onder een last vandaan terwijl die erop rust. Dit kan het materieel beschadigen en onveilige situaties veroorzaken.
Hijstechnieken voor kranen
Hijsmethoden
Bij het plannen van een hijsbeweging kies je de beste methode op basis van het gewicht, de vorm en het zwaartepunt van de last. De meestgebruikte methoden zijn recht hijsen, een mandsteek en een stropsteek.
Bij recht hijsen bevestig je de hijsband rechtstreeks aan de last. Dit werkt goed voor voorwerpen met ingebouwde hijspunten.
Bij een mandsteek wordt de hijsband om de last geslagen. Dit zorgt voor meer stabiliteit en verdeelt het gewicht gelijkmatig. Gebruik deze methode voor voorwerpen met een onhandige vorm.
Een stropsteek trekt zich aan wanneer er spanning op komt te staan. Deze methode is handig wanneer je de last stevig moet vastgrijpen.
Berekeningen voor hijswerk
Het berekenen van het gewicht van de last en het draagvermogen van het hijsmateriaal is essentieel voor veilig kraanwerk. Je moet het exacte gewicht van de last kennen voordat je hijsmateriaal kiest.
Gebruik deze eenvoudige formule om te bepalen of je hijsmateriaal geschikt is:
- Werklastlimiet (WLL) × aantal strengen × hoekfactor = totaal draagvermogen
De hoekfactor wordt kleiner naarmate de hoek van de hijsbanden meer horizontaal is:
- Hoek van 90° = factor 1,0
- Hoek van 60° = factor 0,87
- Hoek van 45° = factor 0,71
- Hoek van 30° = factor 0,50
Voor de meeste hijswerkzaamheden is de veiligheidsfactor doorgaans 5:1.
Hijswerk met torenkranen
Een juiste kraanopstelling zet zware lasten goed vast, verdeelt het gewicht gelijkmatig en voorkomt ongelukken door defect materieel, verschuivende lasten of constructieve instabiliteit.
Belangrijkste onderdelen van een kraanopstelling
Staalkabels bestaan uit meerdere staaldraden, bijvoorbeeld in een configuratie van 6×19 of 6×37, voor flexibiliteit en sterkte.
Ze worden gebruikt om zware lasten te hijsen, zoals stalen balken, geprefabriceerde onderdelen en bouwmaterialen.
Een staalkabel moet buiten gebruik worden gesteld als binnen zes kabeldiameters 5% van de draden is gebroken, of als er zichtbare corrosie, afplatting of knikken zijn.
Bij torenkranen worden synthetische hijsbanden gebruikt. Die zijn ideaal voor kwetsbare of niet-schurende lasten.
Er zijn verschillende soorten:
• Platte hijsbanden: geschikt voor algemeen hijswerk.
• Rondstroppen: hoger draagvermogen en bestand tegen scherpe randen.
Hijskettingen zijn gemaakt van hoogwaardig gelegeerd staal (bijvoorbeeld Grade 80 of 100) voor duurzaamheid en hittebestendigheid.
Verbindingsstukken en accessoires
Sluitingen
Bij torenkranen worden doorgaans vier soorten sluitingen gebruikt:
- D-sluitingen: ontworpen voor verticale belastingen en veelgebruikt voor rechtstreekse verbindingen met haken.
- Boogsluitingen (omega-type): U-vormig voor belastingen vanuit meerdere richtingen en ideaal voor onregelmatig gevormde voorwerpen.
- Snelontgrendelbare sluitingen: voorzien van veerpennen voor snelle montage en demontage in tijdelijke opstellingen.
- Sluitingen met schroefpen: pennen met schroefdraad voor permanente of zware verbindingen, bijvoorbeeld bij de verankering van torenkranen.
Haken
Bij torenkranen worden de volgende haken gebruikt:
- Enkelhaken: voor middelzware lasten.
- Dubbele haken: zorgen voor evenwichtig hijsen van zware voorwerpen.
- Draaibare haken: kunnen 360° draaien en voorkomen dat de kabel verdraait.
Disclaimer: voor hijssystemen van torenkranen zijn een zorgvuldige keuze van onderdelen, naleving van veiligheidsnormen en integratie van geavanceerde besturingstechnologieën vereist. Raadpleeg voor uitgebreide richtlijnen normen zoals JGJ 196-2010 en ASME B30.26.
Koop je Ihurmo-producten? Dan krijg je:
• Gedetailleerde instructies voor de installatie van torenkranen
• Stapsgewijze instructievideo’s
• Volledige technische ondersteuning door gecertificeerde ingenieurs
Ons engineeringteam staat garant voor een vlekkeloze implementatie, van de eerste installatie tot de uiteindelijke veiligheidscertificering.
Veelgestelde vragen
Waarvoor worden spanschroeven gebruikt bij torenkranen?
Spanschroeven, ook wel riggingschroeven genoemd, zijn essentiële onderdelen voor het regelen van de spanning in torenkraansystemen.
Ze bestaan uit een huls met schroefdraad en twee tegenover elkaar geplaatste stangen met schroefdraad. Zo kan de lengte nauwkeurig worden aangepast om de optimale spanning op kabels of constructies te behouden.






